Egzamin radcowski 2020 - pismo Prezesa KRRP do Ministerstwa Sprawiedliwości

Warszawa, dnia 13 maja 2020 r.

Dr Anna Dalkowska
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Sprawiedliwości
Al. Ujazdowskie 11
00-950 Warszawa


Szanowna Pani Minister,
W odpowiedzi na pismo (znak DZP-II.613.51.2019) z dnia 11 maja 2020 r. w sprawie przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w dniach 23-26 czerwca 2020 r. na warunkach wskazanych w rekomendacji Głównego Inspektora Sanitarnego, informuję że samorząd radców prawnych jest gotowy do przeprowadzenia wraz z Ministerstwem Sprawiedliwości egzaminu zawodowego, jeżeli tylko obowiązujące przypisy oraz względy bezpieczeństwa na to pozwolą. Przeprowadzenie egzaminu zawodowego powinno nastąpić przy zachowaniu zasad szczególnej ostrożności, tak by zapewnić maksymalny poziom bezpieczeństwa osób zdających jak również członków komisji egzaminacyjnych. Jednocześnie cały czas należy monitorować sytuację epidemiczną i na bieżąco reagować na zmieniające się warunki.


Przede wszystkim chcielibyśmy zaznaczyć, że istnieją wątpliwości prawne związane z uznaniem, że zgromadzenie się w jednym miejscu egzaminowanych i egzaminujących jest dopuszczalne prawnie w okresie obowiązywania stanu epidemii. Takie zgromadzenie wydaje się bowiem nie być objęte swoistym kontratypem związanym z działalności zawodową lub służbową. W przypadku podzielenia przez Ministra Sprawiedliwości wątpliwości Krajowej Rady Radców Prawnych w tym zakresie, konieczne byłoby podjęcie pilnych działań prawodawczych legalizujących taki rodzaj zgromadzeń, w szczególności w kontekście innych podobnych egzaminów, w tym egzaminów maturalnych. Głębokiego zastanowienia wymaga też to, czy wyznaczenie terminu egzaminu radcowskiego na okres od 23 do 26 czerwca 2020 r. nie spowoduje (pomijając brak możliwości zachowania 90-dniowego terminu, o którym mowa w art. 362 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych) poważnych utrudnień w zapewnieniu wystraczającego czasu na przeprowadzenie wszystkich procedur związanych z podjęciem działań w trybie art. 361 ust. 10 ustawy o radcach prawnych.


Ponadto chcielibyśmy jeszcze wskazać na poważne wątpliwości, jakie budzą kwestie związane z faktycznymi możliwościami przeprowadzenia egzaminu. Te ostatnie zostały wyartykułowane przez dziekanów rad okręgowych izb radców prawnych, którzy zgłosili szereg istotnych zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia egzaminu w powyższym terminie na warunkach wskazanych w rekomendacji Głównego Inspektora Sanitarnego. Wątpliwości te dotyczą problemów, jakie mogą pojawić się przy wykonywaniu rekomendacji Głównego Inspektora Sanitarnego dotyczących zachowania odpowiednich środków bezpieczeństwa. Problematyczne może okazać się chociażby zachowanie odległości 2 metrów między zdającym a członkami Komisji czy informatykiem udzielającym pomocy zdającemu w przypadku wystąpienia problemów technicznych, jak również zapewnienie bezpieczeństwa podczas korzystania przez zdających ze wspólnych komputerów z systemami aktów prawnych. Podobnie problemy wynikające z ryzyka przeniesienia wirusa pojawiają się przy wspólnym korzystaniu z przyniesionych przez zdających materiałów, a także podczas losowania koperty z numerem stolika, pendriva oraz koperty z numerem kodu do zakodowania pracy. Każdy ze zdających losuje w każdym z pojemników wyżej opisane przedmioty, dotykając znajdujące się w pojemniku koperty i pendrivy. Analogiczne ryzyko pojawia się w momencie sprawdzania przez członków komisji dowodu osobistego zdającego (podawanie dowodu "z ręki do ręki") oraz złożenia podpisu przez zdającego na liście obecności, jak również przy zdawaniu prac, kiedy to członkowie komisji odbierają od zdającego pracę wraz z całą kopertą, przeliczają strony, odnotowują w protokole zdanych prac, odbierają kopertę z pendrivem i wydają pokwitowanie odbioru pracy. Wątpliwości co do możliwości zachowania odpowiedniego reżimu sanitarnego pojawiają się również w związku z koniecznością organizacji pomieszczeńdla matek karmiących z zachowaniem odpowiednich odległości oraz związaną z tym niezbędną dezynfekcją tych pomieszczeń. Nie jest jasne również czy a jeżeli tak, to w jaki sposób zdający mogliby spożywać posiłki w trakcie egzaminu.


Jednocześnie w celu zachowania odpowiednich odległości między zdającymi konieczne może okazać się wynajmowanie dodatkowych sal, a co za tym idzie zapewnienia dodatkowej komisji do przeprowadzenia egzaminu. Nie wydaje się bowiem możliwe rozdzielenie prac jednej komisji na dwie sale egzaminacyjne. Zapewnienie dodatkowej komisji pozwoli na sprawowanie pieczy nad przebiegiem egzaminu przy jednoczesnym zachowaniu warunków wskazanych w rekomendacji Głównego Inspektora Sanitarnego.


Wszystko to, w szczególności stworzenie nowych komisji czy wprowadzenie nieznanej ustawie podkomisji (rozbicia komisji na dwie lub trzy grupy piszące w odrębnych miejscach), generować będzie istotny wzrost kosztów przeprowadzenia egzaminu. Podobnie niewątpliwie wzrost kosztów organizacji egzaminu spowodowany zostanie przez konieczność zakupu środków ochronnych dla zdających. Obok środków do dezynfekcji rąk oraz rękawiczek ochronnych, każdemu zdającemu należałoby bowiem zapewnić przyłbicę ochronną, która to w przeciwieństwie do maseczki nie będzie powodowała trudności z oddychaniem, a jednocześnie nie wpłynie negatywnie na poziom koncentracji zdającego.


W opinii samorządu radcowskiego organizacja egzaminu zawodowego w tych szczególnych warunkach wynikających z obowiązującego stanu epidemii, wymaga rozważenia przez organizatorów wymienionych wyżej kwestii, tak by maksymalnie ograniczyć ryzyko rozprzestrzenienia się wirusa zarówno wśród zdających, jak i członków komisji.


Z poważaniem,
Prezes
Krajowej Rady Radców Prawnych
r.pr. Maciej Bobrowicz